[1]ISBN چیست ؟

شماره استاندارد بین المللی کتاب شماره ای است  که قبل از چاپ به کتاب یا ویرایش جدیدی از یک کتاب داده می شود که به وسیله ی آن می توان به آسانی در میان تعداد زیاد کتابها ،کتاب مورد  نظر خود را بدون آنکه به مشخصات کتابشناسی از قبیل عنوان ، نویسنده ، ناشر یا بقیه ی موارد نیازی داشته باشیم ، پیدا کنیم . در واقع شماره ی استاندارد بین المللی کتاب که در زبان فارسی به  آن شابک گفته می شود  ویژگی منحصر به فردی است که به هر کتاب اختصاص دارد که از بروز اشتباهاتی که در اثر یکسان بودن عنوانها ، مشخصات نویسنده ، ناشر و نیز قطع های مختلف کتاب به وجود می آید ، جلوگیری می کند . شاید بتوان گفت آی . اس . بی . ان  در کتابخانه ها مطمئن ترین عنصر شناسایی منابع منتشر شده است . 

 

تاریخچه ی ISBN

آی .اس. بی .ان در سال 1965 در کشور انگلستان به کار گرفته شد . در سال 1672 استاندارد مربوط به شابک توسط سازمان جهانی استاندارد ارائه شد و طبیعتا باعث شد که این شماره به یک  شماره بین المللی تبدیل شود . در سال 1992 آخرین ویرایش استاندارد شکل گرفت و منتشر شد و برای سال 2007 نیز استاندارد جدیدتری مطرح شده است . در سال 1372 ش  ایران به عضویت سازمان جهانی آی . اس .بی .ان  درآمد و در سال 1373 رسما کار خود را آغاز کرد . ایزو ، سازمان جهانی استاندارد ، استانداردی را برای نظام شابک طراحی کرد با عنوان استاندارد 2108 که هدف آن همانند سازی و استاندارد کردن استفاده از شماره ها برای عنوان یا ویرایش خاصی از یک عنوان بود . در حقیقت با استفاده از این استاندارد هر عنوان با ویرایش جدید یک شماره ی منحصر به فرد را در سطح بین المللی خواهد داشت .

 

ساختار ISBN

هر شماره ی استاندارد بین المللی کتاب از  ده رقم  تشکیل می شود که هنگام چاپ همیشه به دنبال حروف ISBN ظاهر می شود . این عدد ده رقمی به چهار قسمت تقسیم می شود و هر قسمت با خط تیره از قسمت دیگر جدا می شود . مثال : 2-7-92143-964 ISBN

·   قسمت اول : شناسه ی گروه :یک ، دو یا سه رقم دارد که کشور ، منطقه یا زبان را مشخص می کند که برای ایران عدد 964 برای کشورهای انگلیسی زبان عدد  0و فرانسه عدد 2 است .

·   قسمت دوم : شناسه ی ناشر : شامل 2 تا 7 رقم است که ناشر خاصی را در گروه شناسایی می کند مثلا 6192 شناسه ی خانه ی کتاب است .

·   قسمت سوم : شناسه ی عنوان : عنوان خاص یا چاپ خاصی از یک عنوان را که به وسیله ی ناشر به چاپ رسیده است مشخص می کند .

·   قسمت چهارم : رقم کنترل : آخرین رقم اعتبار آی . اس . بی .ان را کنترل می کند که همیشه یک عدد مفرد و گاهی اوقات عدد رومی X است .

 

v  لازم به ذکر است که در ارقام این ساختار هیچ اشتباهی رخ نمی دهد زیرا نظامهای رایانه ای آن را به صورت خودکار ثبت می کنند و اگر رقمی بصورت نادرست وارد شود ، خطا می گیرند.  

 

 


 

 



[1] International Standard Book Number

   + شبنم - ۱:۳۱ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٥/۸/٢٢